Fujifilm Steenbergen: in recordtijd naar digitaaldruk
In 2024 richtte Fujifilm Imaging Products & Solutions in Steenbergen binnen zeven maanden vanuit het niets een digital press-afdeling op voor fotoproducten. Tot dan toe werd alleen geproduceerd op enkelzijdig bedrukbaar zilverhalogenide-papier. Voor het tweezijdig bedrukken van unieke, gepersonaliseerde fotoproducten werd gekozen voor de krachtige impositiesoftware Enfocus Phoenix, vertegenwoordigd door GrafiStore. Over de implementatie en meerwaarde van Phoenix spraken we met Frank Lubbers, Mark Joosse (Fujifilm) en Germen Kroon (GrafiStore).
Impositie is een stap in de prepress, waarbij de pagina’s zo worden gerangschikt en gepositioneerd dat ze na het drukken, vouwen en snijden correct in het eindproduct terechtkomen. Die impositie wordt een stuk moeilijker bij het tweezijdig bedrukken van fotoproducten, zeker wanneer het complexe producten zoals fotoboeken betreft.
Een vlot verlopende impositie wordt in het printproductieproces des te belangrijker wanneer niet één product in een oplage van bijvoorbeeld 500 wordt gedrukt, maar 500 gepersonaliseerde producten in een oplage van 1 of hooguit enkele exemplaren, zoals bij Fujifilm Imaging Products & Solutions het geval is.
Maar daarmee is nóg de kous niet af: die impositie inregelen voor uiteenlopende fotoproducten terwijl je binnen zeven maanden niet alleen dát moet fixen, maar een werkende digital press-afdeling uit de grond moet stampen, dat lijkt haast onbegonnen werk.
Keuze Phoenix en GrafiStore
Zie daar in 2024 de enorme uitdaging voor Fujifilm Imaging Products & Solutions, na het besluit om een Duitse productievestiging te sluiten. In die fabriek bevond zich onder meer een digital press-afdeling met machines die technisch aan vervanging toe waren. Lubbers legt uit hoe het traject van de keuze voor Enfocus Phoenix als impositiepakket verliep:
‘Na het sluiten van de productielocatie in Duitsland hebben we hier in Steenbergen een volledig nieuwe productielijn voor digital press-producten neergezet: fotoboeken, -kalenders, -wenskaarten etc. We moesten daarvoor in een extreem korte periode een compleet nieuw workflowproces inrichten, want na zo’n sluiting is er onrust, en weinig tijd. Via een artikel in PRINTmatters werden we in april 2024 gewezen op het workflowsysteem Enfocus Switch en de impositie-oplossing Enfocus Phoenix. Die software bleek dezelfde basis te hebben als Automation Engine, dat wij al gebruikten voor de aansturing van onze Kongsberg-snijmachines.’
‘GrafiStore is in Nederland dealer van Enfocus en zo kwam ik in mei 2024 met Germen Kroon in gesprek’, vervolgt Lubbers. ‘We wisten hoe complex boekproductie is en hoe weinig tijd we hadden. In het eerste gesprek met Germen kregen we vertrouwen dat Phoenix en GrafiStore ons konden helpen om de impositie binnen zeven maanden operationeel te krijgen. Het gestelde doel was namelijk een functionerende digital press-afdeling per januari 2025. Na een pilot kozen we definitief voor Phoenix, aangestuurd door onze eigen productiesoftware. Onze workflow is van zichzelf generiek: allerlei componenten kunnen wij daarin eenvoudig inpassen. Vanaf dat punt nam Mark’s softwareteam het over, terwijl ik mij focuste op de installatie van het nieuwe machinepark (zie onderaan dit artikel, red.)’
Wat Phoenix doet
IT-system engineer Mark Joosse gaat dieper in op de implementatie van Phoenix: ‘Wij hadden al kennis van het bouwen van interfaces tussen onze productiesoftware en de nieuwe machines, maar in de samenwerking met GrafiStore lag de focus op impositie: hoe zet je alles op een vel om er een boek, een kalender, of bijvoorbeeld een wenskaart van te maken? Hoe stuur je de Horizon SmartStacker aan zodat hij weet welke pagina’s bij elkaar horen? Hoe voorkom je mix-ups in de volgorde van de vellen voor het snijproces? Hoe weet de machine dat er een hard- of een softcover is? Dat soort dingen moesten we inregelen.’
Doorbraak in juni
Het inregelen van Phoenix voor de nieuwe Fujifilm B2-inkjetpersen en de nabewerkingsapparatuur was een zorgvuldig en technisch complex traject. In eerste instantie waren er alleen de specificaties van de machines; de productielijn in Steenbergen was nog niet geïnstalleerd. Op basis van die gegevens moest de workflow worden opgebouwd. Daarbij speelde de Horizon SmartStacker een cruciale rol, omdat deze machine een exacte volgorde van prints vereist om de snij- en stapelacties correct uit te voeren. Die volgorde moest dus kloppen op de impositiesheets die Phoenix genereert, zodat de aansluitende nabewerkingsprocessen de juiste instructies krijgen.
Joosse: ‘Omdat testen aanvankelijk niet mogelijk was, kostte het veel tijd om de werking van de SmartStacker te doorgronden en te vertalen naar de juiste aansturing. De doorbraak kwam in juni, toen Phoenix de snijlijnen en machinegegevens correct kon genereren en meezenden, waardoor de afwerking goed werd aangestuurd. Toen groeide het vertrouwen dat we de productiedeadline van januari 2025 zouden halen. Vanaf dat moment konden we de workflow verder verfijnen. We begonnen eenvoudig - met een enkelzijdig bedrukte kalender van dertien prints - en bouwden van daaruit stap voor stap verder naar complexere fotoproducten.’
Een lastige puzzel
De Fujifilm Jet Press 750S drukt duplex in twee fasen: elk vel wordt eerst eenzijdig bedrukt, gekeerd en opnieuw ingevoerd. In combinatie met de eisen van de Horizon SmartStacker en de variabele opbouw van fotoboeken maakte dat de workflow bijzonder ingewikkeld, vertelt Joosse: ‘Phoenix moest niet alleen de juiste printvolgorde bepalen, maar ook exact rekening houden met de positie van de pagina’s op het vel en hoe die na het keren weer zouden uitlijnen. Bovendien moesten omslagen en binnenwerken in dezelfde volgorde uit de machine komen, om ze later probleemloos samen te kunnen voegen.’
‘Elke stap in de keten - van impositie tot stapelen en snijden - moest dus perfect op elkaar aansluiten.’, vervolgt Joosse. ‘Die nauwe afstemming vergde veel denkwerk en - zodra de machines operationeel waren - uitvoerige tests. Uiteindelijk resulteerde dat, na de onvermijdelijke trial-and-error - in een stabiele en betrouwbare workflow.’
Voordelen van Phoenix
Phoenix is niet het goedkoopste impositiepakket, maar is van absolute meerwaarde, zo bevestigt Joosse. ‘Het programma viel vooral op vanwege de moderne, programmeerbare aanpak via een API. Producten kunnen direct naar Phoenix worden gestuurd met API-calls, waarna resultaten, snijlijnen en geëxporteerde PDF’s automatisch terugkomen. Dit maakt een volledig geautomatiseerde workflow mogelijk, zonder handmatig slepen van bestanden of complexe hotfolderlogica.’
‘Daarnaast biedt Phoenix veel opties in de gebruikersinterface die de productie verder optimaliseren: barcodering, markeringen, labels en andere aanpassingen kunnen direct in de workflow worden geïntegreerd. Deze functionaliteit maakt het eenvoudiger om productinformatie, snij- of vouwlijnen en andere belangrijke metadata aan fotoboeken toe te voegen, zodat de druk en de nabewerking nauwkeurig en efficiënt verlopen.’
Germen Kroon (GrafiStore) duidt nader: ‘In vergelijking met andere pakketten, die vaak alleen via JDF-bestanden werken en veel extra bouwwerk vergen om data uit te lezen, biedt Phoenix een schoon architectuurmodel waarin automatisering, programmatische aansturing en interfacefunctionaliteit naadloos samenkomen. Dat maakte het tot de logische keuze voor Fujifilm.’
Performance-probleem
Fujifilm produceert in Steenbergen unieke, gepersonaliseerde fotoproducten. De volledige workflow is daarop ingericht. Tijdens het testtraject ontstonden in Phoenix performanceproblemen bij het verwerken van deze single-copy orders: het renderen van unieke producten vergt veel meer rekenkracht dan het produceren van bijvoorbeeld 500 identieke exemplaren, omdat elke order afzonderlijk wordt opgebouwd.
Joosse: ‘Vijfhonderd producten betekent vijfhonderd imposities, en de foutmarge is nul, want anders is je winst weg. In het begin maakten we batches van dertig verschillende boeken, waarvan het genereren wel dertig minuten kon duren. Op piekdagen leidt dat tot te lange rendertijden. Daarin bevestigde GrafiStore zijn waarde: in overleg werd een ontbrekende functie in Phoenix aangemeld bij de ontwikkelaars van Enfocus, die snel met een hotfix kwamen. Daarmee verbeterde de performance met vijftig procent, terwijl de drukkwaliteit gelijk bleef. Ik was onder de indruk hoe snel en flexibel Enfocus reageert op dergelijke klantissues.’
Een welkom vangnet
Terug naar Frank Lubbers. Wat spannend begon, groeide uit tot een succesvol traject richting een operationele digital press-afdeling per 2025. ‘In mei 2024 hadden we onze eerste afspraak met GrafiStore; in september moesten de eerste tests al draaien om de nieuwe machines aan te sturen, en in januari 2025 stond de productie. Kortom: een snelkookpan. Mark en zijn team konden veel zelf, maar zonder de deskundige en flexibele support van GrafiStore was het onmogelijk geweest dit in slechts zeven maanden te realiseren. Door die enorme tijdsdruk hadden we dat vangnet bij het inregelen van de impositie simpelweg nodig. En zelfs als we meer tijd hadden gehad, dan nog hadden we - ondanks ons sterke IT-team - nooit zo’n hoogwaardige impositieoplossing kunnen ontwikkelen als Phoenix biedt.’
Een kwestie van doorbouwen
Tegelijkertijd blijft diezelfde impositie een kwestie van verdere optimalisatie. De impositie van drukwerk dat wordt gestapeld op de Horizon SmartStacker en verder wordt verwerkt op de Müller Martini-lijn is inmiddels ingericht. Momenteel wordt de impositie ingericht voor bepaalde fotoproducten - zoals fotokalenders - die ook goed verwerkt kunnen worden op een eenvoudigere snijmachine. Hiervoor moeten prints gestapeld worden opgebouwd in plaats van uitgespreid over een vel. Dat is een leertraject met problemen die om slimme oplossingen vragen.
Kroon: ‘Ook daarbij bespreken wij met elkaar wat de klant nodig heeft. Welke gereedschappen heeft GrafiStore in huis om dat te bouwen? Meestal bouwen we de oplossing voor de klant volledig zelfstandig, maar soms moeten we een feature request overleggen met een ontwikkelaar, zoals in dit geval Enfocus.’ Een ding is duidelijk: terwijl de digital pressafdeling al naar behoren draait, blijft de constructieve samenwerking tussen Fujifilm en GrafiStore rondom Enfocus Phoenix bij Fujifilm Products & Solutions voortduren.
Eigen MyFujifilm platform
Frank Lubbers is sinds augustus 2025 Managing Director van Fujifilm Imaging Products & Solutions. In 2002 trad hij aan om het bedrijf te begeleiden bij de verandering van het analoge ontwikkelen van fotorolletjes naar het afdrukken van digitale bestanden, echter destijds nog steeds op het lichtgevoelige fotopapier. ‘Aanvankelijk waren onze activiteiten uitsluitend gericht op de zakelijke markt. Waar vroeger voornamelijk aan traditionele fotowinkels werd geleverd, verschoof dat later richting grote retailers. Tegenwoordig komen de meeste orders binnen via online platformen waarop consumenten hun foto’s gebruiken om gepersonaliseerde producten te bestellen. Met ons eigen MyFujifilm platform kan een consument nu ook rechtstreeks bij ons bestellen.’
Fujifilm: van fotorolletjes tot “online print”
Fujifilm Imaging Products & Solutions in Steenbergen combineert twee werelden. Al bijna zeventig jaar worden hier foto’s op zilverhalogenidepapier ontwikkeld, aanvankelijk alleen losse afdrukken. Sinds de jaren 2000 kwam daar de productie van fotocadeaus (muismatjes, mokken, etc.) bij, vervaardigd via sublimatie- en transfertechnieken.
Daarna volgde wanddecoratie zoals canvas en afdrukken op substraten als aluminium en plexiglas. Een grote stap was in 2025 de oplevering van een digital press-afdeling, gericht op de digitale productie van fotoproducten, waaronder fotoboeken. Deze ruimte is uitgerust met de nieuwste technologie, waaronder twee Fujifilm Jet Press 750S-inkjetpersen (B2-formaat), een Horizon SmartStacker en een Müller Martini-afwerkingslijn voor automatische boekproductie.
De afdelingen hebben met elkaar gemeen dat de productie volledig is afgestemd op oplages van één of enkele gepersonaliseerde fotoproducten. Die vinden hun weg naar talloze afnemers in vooral de Benelux en overig West-Europa.
GrafiStore: Phoenixpartner in de Benelux:
Als IT-specialist in de grafische sector kan GrafiStore klanten op verschillende manieren ondersteunen, al naargelang de aanwezige IT-kennis en behoefte aan uitbesteding. GrafiStore biedt training, ondersteuning, doet complete software-implementaties en ontwikkelt software voor klanten.
Germen Kroon is eigenaar van GrafiStore, goldpartner in de Benelux van de productiesoftware Enfocus Switch en het impositiepakket Enfocus Phoenix. ‘Naar behoefte helpen wij klanten bij de ontwikkeling van complete productiesoftware, of delen daarvan, zoals bij Fujifilm Imaging Products & Solutions het inregelen van de impositie. De Phoenix-applicatie voor impositie is prijzig, maar van hoge kwaliteit. Deze applicatie bevat veel mogelijkheden om tijd en geld te besparen. Mark Joosse is het voorbeeld van een ervaren IT-system engineer en programmeur die, samen met zijn ontwikkelteam, in Phoenix een eigen “sausje” heeft gemaakt om de Fujifilm-machines en nabewerkingsapparatuur optimaal aan te sturen.’
Foto boven: De hoofdrolspelers bij de uitbreiding naar inkjetproductie en afwerking in de nieuwe digital press-afdeling bij Fujifilm Imaging Products & Solutions. V.l.n.r.: Dimitri Buijs (production engineer), Mark Joosse (IT-system engineer), Germen Kroon (eigenaar GrafiStore) en Frank Lubbers (Managing Director).
Tekst: Wim Danhof / Fotografie: Pim Ras.
Wil je het gedrukte PRINTmatters magazine ontvangen? Neem een proefabonnement.
